
ธรณีสัณฐาน หรือภูมิลักษณ์ (landform)
แบบรูปหรือลักษณะของผิวโลก ที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ มีรูปสัณฐานต่าง ๆ กัน เช่น หาดทราย ภูเขา หุบเขาทรุด ที่ราบสูง ที่ราบ และอื่น ๆ การศึกษาเกี่ยวกับลักษณะภูมิลักษณ์เหล่านี้ เรียกว่า ธรณีสัณฐานวิทยา (geomorphology)
โครงสร้างทางธรณี (geological structure)
โครงสร้างทางการวางตัว หรือการจัดเรียงตัวของมวลหิน เนื่องจากมีแรงมากระทำ ทำให้หิน มีรูปร่าง ปริมาตร หรือโครงสร้างเปลี่ยนไปจากเดิม
ธรณีสัณฐานและโครงสร้างทางธรณีที่เกิดจากการเคลื่อนที่ของแผ่นธรณี

แนวรอยต่อของแผ่นธรณี
1. แนวรอยต่อแผ่นธรณีแยกตัว (divergent plate boundary)
2. แนวรอยต่อแผ่นธรณีเคลื่อนหากัน (convergent plate boundary)
3. แนวรอยต่อแผ่นธรณีเคลื่อนผ่านกัน (transform plate boundary)
1. Divergent Plate Boundary แผ่นธรณีเคลื่อนที่แยกกัน




2. Convergent Plate Boundary แผ่นธรณีเคลื่อนที่เข้าหากัน รอยต่อของแผ่นธรณีเคลื่อนที่เข้าหากันมี 3 รูปแบบ คือ
2.1 แผ่นธรณีมหาสมุทรชนกัน
2.2 แผ่นธรณีมหาสมุทรชนกับแผ่นธรณีทวีป
2.3 แผ่นธรณีทวีปชนกัน
แผ่นธรณีมหาสมุทรชนกัน Oceanic – Oceanic convergence
เกิดเขตมุดตัว (Subduction Zone) บริเวณเขตมุดตัวจะเกิดเป็นร่องลึกก้นสมุทร และจะเกิดภูเขาไฟปะทุเล็กเป็นรูปโค้ง เรียก หมู่เกาะภูเขาไฟรูปโค้ง (Island arc)


หุบเขาทรุดเกรตริฟต์แวลลีย์ (Great Rift Valley)

หมู่เกาะภูเขาไฟรูปโค้ง (Island arc) หมู่เกาะฟิลิปปินส์ และ หมู่เกาะญี่ปุ่น

แผ่นธรณีมหาสมุทรชนกับแผ่นธรณีทวีป oceanic - continental convergence

เทือกเขาแอนดีส บริเวณชายฝั่งตะวันตกของทวีปอเมริกาใต้ แนวภูเขาไฟรูปโค้ง (Volcanic arc) สุมาตรา – ชวา อินโดนีเซีย

เทือกเขาแอนดีส ในทวีปอเมริกาใต้

แผ่นธรณีทวีปชนกัน continental - continental convergence

เทือกเขาหิมาลัย ในประเทศเนปาล

เทือกเขาแอลป์ ในทวีปยุโรป

เทือกเขารอกกี้

Transform Boundary แผ่นธรณีเคลื่อนที่ผ่านกัน






ตัวอย่าง แผ่นธรณีเคลื่อนที่ผ่านกันในมหาสมุทร ได้แก่ บริเวณสันเขากลางมหาสมุทรแอตแลนติก
ตัวอย่าง แผ่นธรณีเคลื่อนที่ผ่านกันบนแผ่นดิน ได้แก่ รอยเลื่อนซานแอนเดรีย ในรัฐแคลิฟอร์เนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา

ชั้นหินคดโค้ง









|