
ความหมาย
ในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถานพ.ศ.๒๕๔๒ ได้ให้ความหมายของคำว่า “กาล” ว่า เวลา, คราว, ครั้ง, หน และคำว่า “เทศะ” ว่า ต่างประเทศ, สถานที่, ถิ่นที่, ท้องถิ่น
เมื่อนำคำว่า “กาล”และ “เทศะ” มารวมกันจะได้คำว่า “กาลเทศะ” ซึ่งในพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถานพ.ศ.๒5๔๒ ได้ให้ความหมายว่า เวลาและสถานที่, ความควรไม่ควร และในพจนานุกรม ไทย-ไทย ของ อ.เปลื้อง ณ นครได้ให้ความหมายของคำว่า “กาลเทศะ”ไว้ว่า คราวและที่, ความเหมาะไม่เหมาะเกี่ยวกับเวลาและสถานที่ที่จะทำการ
ความสำคัญ
กาลเทศะเป็นสิ่งที่สำคัญเป็นอย่างยิ่ง กาลเทศะ คือความเหมาะสม ที่เราควรกระทำกับสถานที่นั้นๆ และเหตุการณ์นั้นๆ ชื่อเสียงต่างๆที่เราสะสมมาทั้งกระกูลก็ขึ้นอยู่กับกาลเทศะ ถึงแม้เราจะมีชื่อเสียง มีอำนาจ มียศถาบรรดาศักดิ์มากเพียงใด หากเราไม่มีกาลเทศะ ผู้อื่นก็จะมาติเตียนและมองเราไม่ต่างจากคนธรรมดาทั่วไปที่ไม่มีมารยาทในสังคม เราจะต้องดูถึงความเหมาะสมต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นเครื่องเเต่งกาย กิริยามารยาท คำพูดต่าง ๆ แต่ละอย่างเป็นสิ่งสำคัญมาก
เครื่องแบบ คือการแสดงถึงความเป็นระเบียบ วินัย และอยู่ในสถานที่ใด เวลาใด เช่น ในสถานที่และเวลาขณะประกอบพระราชพิธี การแต่งเครื่องแบบต้องครบถ้วนสมบูรณ์ เช่น พระราชพิธีที่สูงสุดคือพระราชพิธีราชาภิเษก แม้องค์พระมหากษัตริย์เองยังต้องทรงเครื่องเต็มยศ ประกอบเครื่องพระราชพิธี บุคคลผู้มีหน้าที่และผู้เข้าร่วมในพระราชพิธีนั้น ต้องแต่งเครื่องแบบเต็มยศเช่นกัน การแต่งเครื่องแบบ และการแต่งกายจะต้องเป็นไปตามระเบียบปฏิบัติอย่างเคร่งครัด และแม้การแต่งกายจะเป็นเสรีภาพส่วนบุคคล ก็ต้องให้ถูกกาลเทศะ จึงได้ชื่อว่าผู้เจริญ
ภาษาไทยเป็นภาษาที่ตกทอดมาจากบรรพบุรุษ แต่ในปัจจุบันคนไทยใช้ภาษาไทยแบบผิดๆ จนภาษาเพี้ยนไปจากแต่ก่อน ภาษาที่เราใช้ในปัจจุบันมีความหมายผิด เพราะเราใช้ภาษาไทยแบบไม่ถูกกาลเทศะ การใช้ภาษาของกลุ่มวัยรุ่นไม่เป็นสิ่งที่ผิด ถ้าใช้ให้ถูกกาลเทศะ รู้ว่าเวลานี้จะสื่อสารกับใคร อยู่ในเวลาที่เป็นทางการหรือไม่ แต่หากไม่ รู้กาลเทศะถือว่าน่าห่วง ส่วนการที่จะทำให้เยาวชนไทยใช้ภาษาไทยอย่างชัดเจน ถูกต้องนั้น คิดว่าจะยกภาระนี้ให้ครูภาษาไทยเพียงอย่างเดียวไม่ได้ เพราะฉะนั้นเราต้องใช้ภาษาไทยให้ถูกต้อง เพื่ออนุรักษ์ภาษาไทยที่ดีงามของเราไว้
ทั้งการแต่งกาย การใช้คำพูด ภาษาต่างๆถือว่าเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะฉะนั้นต้องทำตัวให้ถูกต้องให้เหมือนกับผู้อื่น การปรับตนให้สอดคล้องกับสถานการณ์หรือกับสังคมที่เข้าไปเกี่ยวข้องด้วย เป็นการขจัดความขัดแย้ง ทำให้คนในสังคมมีความกลมเกลียวกันเป็นพวกเดียวกัน

 |