สุนทรพจน์  คือ การพูดดี มีเนื้อหาสาระที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ฟังได้แก่การพูดที่เป็นทางการเช่น การปาฐกถา กล่าวปราศรัย ให้โอวาทกล่าวนำ หรือกล่าวชี้แจงแก่ที่ประชุมสมัชชาในวาระสำคัญต่างๆ รวมทั้งการพูดในพิธีการ 

               การกล่าวสุนทรพจน์ ต้องใช้ภาษามาตรฐานหรือภาษาราชการเป็นหลัก อาจจะมีภาษาถิ่น หรือภาษาเฉพาะอาชีพมาปะปนได้บ้างในกรณีใช้อธิบาย หรือยกตัวอย่างเท่าที่จำเป็นเท่านั้น คำคะนอง คำผวน หรือคำหยาบ ไม่ควรจะมีเลย 
               การใช้ภาษาในสุนทรพจน์ต้องถูกต้อง ชัดเจน กะทัดรัด และน่าฟังน่าติดตาม ด้วยลีลาสุภาพ ไม่ใช่ลักษณะของการพูดปลุกระดมมวลชน หรือการพูดประกอบการแสดงต่างๆ

               สุนทรพจน์เป็นคำสมาส มาจากคำว่า   สุนทร + พจน์  แปลว่า ถ้อยคำที่มีความไพเราะและดีงาม ดังนั้นการพูด
สุนทรพจน์จึงต้องเรียบเรียงถ้อยคำให้ไพเราะสละสลวย  ให้ข้อคิดและจรรโลงใจผู้ฟัง

               การพูดสุนทรพจน์จัดเป็นการพูดอย่างเป็นทางการ  ผู้พูดจึงต้องเตรียมเนื้อเรื่องให้เหมาะสมกับโอกาสหรือสถานการณ์ที่
ได้รับเชิญ  ในบางโอกาสก็ใช้การอ่านจากต้นฉบับ  เพื่อให้ผู้ฟังได้รับสารที่จรรโลงใจและสัมผัสถ้อยคำภาษาที่มีความไพเราะ
สละสลวย

ลักษณะการพูดสุนทรพจน์
               ๑. ใช้ถ้อยคำไพเราะลึกซึ้งกินใจ จับใจ
๒. โน้มน้าวให้ผู้ฟังเห็นคล้อยตาม
๓. กระตุ้นผู้ฟัง มีความมั่นใจและยินดีร่วมมือ
4. สร้างบรรยากาศให้เกิดความหรรษาและให้ความสุขแก่ผู้ฟัง 

โครงสร้างทั่วไปของการพูดสุนทรพจน์
               ๑. ตอนเปิดเรื่อง กระตุ้นให้ผู้ฟังเห็นความสำคัญของเรื่องที่จะพูด    
๒. ดำเนินเรื่อง ประกอบด้วยเนื้อหาสาระลำดับความสำคัญอย่างชัดเจน
๓. ตอนจบเรื่อง สรุปความทิ้งท้ายให้ผู้ฟังนำไปคิด หรือฝากไว้ในความทรงจำตลอดไป 

โครงสร้างและขั้นตอนของสุนทรพจน์
          คำนำ หรือการเริ่มต้น (Introduction) เป็นการบอกกล่าวว่าผู้พูดเป็นใคร พูดในฐานะอะไรในโอกาสใด แล้วนำเข้าสู่เนื้อหา
ด้วยวิธีการที่เร้าความสนใจ เช่นใช้สุภาษิต คำคม หรือเหตุการณ์ปัจจุบันที่สอดคล้องกับเรื่องราวที่จะกล่าวต่อไป 
เนื้อเรื่อง หรือสาระสำคัญของเรื่อง (Discussion) ควรแยกประเด็นเป็นข้อๆ โดยคำนึงถึงเอกภาพ คือความเป็นหนึ่งเดียว
ของเรื่อง สัมพันธภาพคือความเกี่ยวเนื่องกัน และสารัตถภาพ หรือการเน้นย้ำประเด็นสำคัญของเรื่อง แต่ละประเด็นต้องมีข้อมูล
หลักฐานอ้างอิงที่น่าเชื่อถือ และมีตัวอย่างประกอบให้ชัดเจน 
สรุปจบหรือการลงท้าย (Conclusion)  อาจทำได้หลายวิธี เช่น สรุปทบทวนประเด็นเนื้อหาเสนอข้อคิด หรือแนวทางการ
ปฏิบัติเน้นประเด็นสำคัญ และแสดงความหวังว่า น่าจะเป็นอย่างนั้นอย่างนี้