
โพรโตซัว
โปรโตซัวเป็นจุลินทรีย์ที่ถูกจัดหมวดหมู่ไว้ใน Domain Eukarya เช่นเดียวกับจุลินทรีย์ ยูแคริโอตกลุ่มอื่นๆ เพียงแต่มีความแตกต่างกันของ lineages ลักษณะสัณฐานวิทยาของเซลล์เป็นเซลล์เดี่ยว จึงจัดเป็น unicellular eukaryotic microorganism โดยทั่วไปไม่พบการสร้างรงควัตถุ และสามารถเคลื่อนที่ได้ โปรโตซัวแตกต่างจากเชื้อราโดยโปรโตซัวไม่มีผนังเซลล์ แตกต่างจากสาหร่ายตรงที่โปรโตซัวไม่มีรงควัตถุชนิดต่างๆ โดยเฉพาะรงควัตถุที่ใช้ในการสังเคราะห์แสง mode of nutrition ของโปรโตซัว คือ ingestion ซึ่งแตกต่างจากจุลินทรีย์กลุ่มอื่นๆ โปรโตซัวบางชนิดเป็น predators โดยเฉพาะโปรโตซัวที่กินแบคทีเรีย และจุลินทรีย์ยูคาริโอตกลุ่มอื่นเป็นอาหาร เนื่องจากโปรโตซัวส่วนใหญ่สามารถเคลื่อนที่ได้ จึงใช้คุณลักษณะดังกล่าวนอกเหนือไปจากการเปรียบเทียบลำดับนิวคลีโอไทด์ของ SSU rDNA ในการจัดหมวดหมู่ของโปรโตซัว ปัจจุบันจัดโปรโตรซัวไว้ใน 7 phylum คือ
1. Phylum Sarcomastigophora โปรโตซัวในไฟลัมนี้เคลื่อนที่โดยใช้แฟลกเจลลา หรือใช้ pseudopodia หรือพบทั้งแฟลกเจลลา และ pseudopodia การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศเป็นแบบที่เรียกว่า syngamy ภายในเซลล์พบ 1 นิวเคลียส โปรโตซัวในไฟลัมนี้แบ่งออกเป็น 2 Subphylum คือ
1.1 Subphylum Mastigophora พบแฟลกเจลลา 1 หรือมากกว่า 1 เส้น เพื่อใช้ในการเคลื่อนที่ของเซลล์แบ่งเซลล์แบบ longitudinal binary fission พบการสืบพันธุ์แบบมีเพศในบางชนิด การดำรงชีวิตส่วนใหญ่อาศัยโฮสต์ (hosts) กล่าวคือ ส่วนใหญ่เป็น parasites ตัวอย่างโปรโตซัวใน subphylum ดังกล่าว คือ Giardia , Leishmania , Trichomonas , Trichonympha และ Trypanosoma
1.2. Subphylum Sarcodina โดยทั่วไปเซลล์เคลื่อนที่โดยใช้ pseudopodia อย่างไรก็ตามในช่วงที่พบ การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ การเคลื่อนที่จะอาศัยการทำงานของแฟลกเจลลา การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศใช้กลไก fission ส่วนมากดำรงชีวิตอย่างอิสระ (free-living) โปรโตซัวใน subphylum นี้ เช่น Amoeba , Coccodiscus และ Elphidium เป็นต้น
2. Phylum Labyrinthomorpha โปรโตซัวในไฟลัม Labyrinthomorpha รูปร่างของเซลล์เป็น spindle-shape พบ ectoplasmic network เป็น nonamoeboid cells เป็น saprozoic และ parasites ของสาหร่ายและหญ้าทะเล โปรโตซัวในไฟลัมนี้ เช่นLabyrinthula เป็นต้น
3. Phylum Apicomplexa โปรโตซัวในไฟลัมนี้พบ spore-forming stage ในวงจรชีวิต การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศเป็นแบบที่เรียกว่า syngamy ทุกชนิดเป็น parasites ต่อสิ่งมีชีวิตชนิดอื่นๆ โดบปกติจะพบการสร้าง Cysts ไม่มี Cilia จึงเรียกโปรโตซัวกลุ่มนี้ว่า Sporozoa ไม่สามารถเคลื่อนที่ได้ ตัวอย่างโปรโตซัวในไฟลัมนี้ เช่น Cryptosporidium , Plasmodium และ Toxoplasma เป็นต้น
4. Phylum Microspora ลักษณะเด่นของโปรโตซัวกลุ่มนี้ คือ สร้าง unicellular spore ซึ่งใน spiroplasm พบ polar filament เป็น obligate intracellular parasites ตัวอย่างโปรโตซัวในไฟลัมนี้ คือ Nosema
5. Phylum Ascetospora ลักษณะเด่นของโปรโตซัวกลุ่มนี้ คือ พบ spiroplasm 1 หรือมากกว่า 1 และไม่พบ polar filament ภายในสปอร์ ทุกชนิดเป็นพาราไซต์ของสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง ตัวอย่างโปรโตซัวในไฟลัมนี้ คือ Haplosporidia
6. Phylum Myxozoa ลักษณะเด่นของโปรโตซัวกลุ่มนี้ คือ พบ polar capsule ทุกชนิดเป็นพาราไซต์ของปลา ตัวอย่างโปรโตซัวในไฟลัมนี้ คือ Myxosoma
7. Phylum Ciliophora ลักษณะเด่นของโปรโตซัวกลุ่มนี้ คือ เคลื่อนที่โดยใช้ Cilia พบนิวเคลียส 2 ชนิด คือ micronucleus และ macronucleus พบ contractile vacuoles สืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศด้วยวิธี transverse binary fission การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศใช้กระบวนการ conjugation ส่วนใหญ่เป็น free-living หรือดำรงชีวิตแบบอิสระ บางชนิดอยู่ร่วมกับสิ่งมีชีวิตอื่นแบบ commensalisms หรือ parasitism ตัวอย่างของโปรโตซัวในกลุ่มนี้ เช่น Paramecium , Tetrahymena และ Vorticella เป็นต้น โพรโตซัว
ขอบคุณเนื้อหาเพิ่มเติม
http://ice1819900244576.wixsite.com/funeral-home/blank-ebxw3

|